ਜਾਅਲੀ ਚੈੱਕ ਅਤੇ ਮਨੀ ਮਿਊਲ ਵਾਲੀਆਂ ਨੌਕਰੀ ਦੀਆਂ ਠੱਗੀਆਂ
ਜਾਅਲੀ ਚੈੱਕ, ਵਾਧੂ ਭੁਗਤਾਨ, 'ਪੇਮੈਂਟ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ' ਅਤੇ ਮਨੀ ਮਿਊਲ ਵਾਲੀਆਂ ਠੱਗੀਆਂ ਕਿਵੇਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਫਸਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਕੀ ਕਰੀਏ ਅਤੇ ਰਿਪੋਰਟ ਕਿੱਥੇ ਕਰੀਏ।
- ਲਾਗੂ: ਬੀ.ਸੀ. ਅਤੇ ਓਨਟਾਰੀਓ
ਨੌਕਰੀ ਦੀਆਂ ਕੁਝ ਠੱਗੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਕੋਈ ਪੈਸਾ ਨਹੀਂ ਮੰਗਿਆ ਜਾਂਦਾ। ਇਸਦੀ ਥਾਂ, "ਮਾਲਕ" ਤੁਹਾਨੂੰ ਪੈਸੇ ਭੇਜਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਉਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਸ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਪੈਸੇ ਕਿਤੇ ਹੋਰ ਭੇਜਣ ਲਈ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹਨਾਂ ਠੱਗੀਆਂ ਕਾਰਨ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਬੈਂਕ ਦੇ ਕਰਜ਼ਦਾਰ ਬਣ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਅਤੇ ਕੁਝ ਠੱਗੀਆਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਾਨੂੰਨੀ ਮੁਸੀਬਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਫਸਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ।
ਇਹ ਗਾਈਡ ਦੋ ਆਮ ਕਿਸਮਾਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸਦੀ ਹੈ: ਜਾਅਲੀ ਚੈੱਕ ਵਾਲੀਆਂ ਠੱਗੀਆਂ (fake cheque scams) ਅਤੇ ਮਨੀ ਮਿਊਲ ਵਾਲੀਆਂ ਨੌਕਰੀਆਂ (money mule jobs)। ਜਾਅਲੀ ਨੌਕਰੀ ਦੀਆਂ ਆਮ ਚੇਤਾਵਨੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ ਲਈ, ਸਾਡੀ ਗਾਈਡ ਪਹਿਲੀ ਨੌਕਰੀ ਲੱਭਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਨੌਕਰੀ ਦੀਆਂ ਠੱਗੀਆਂ ਪੜ੍ਹੋ।
ਅਸੀਂ ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ 12 ਅਕਤੂਬਰ 2026 ਨੂੰ ਚੈੱਕ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਤਾਜ਼ਾ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ ਲਿੰਕਾਂ ਰਾਹੀਂ ਅਧਿਕਾਰਤ ਪੰਨੇ ਦੇਖੋ।
ਜਾਅਲੀ ਚੈੱਕ ਵਾਲੀ ਠੱਗੀ ਕਿਵੇਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ
ਕਹਾਣੀ ਬਦਲਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਕਦਮ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਹੋ ਹੁੰਦੇ ਹਨ:
- ਤੁਹਾਨੂੰ ਜਲਦੀ "ਨੌਕਰੀ 'ਤੇ ਰੱਖ" ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਕਸਰ ਈਮੇਲ ਜਾਂ ਟੈਕਸਟ ਰਾਹੀਂ, ਕਈ ਵਾਰ ਅਜਿਹੀ ਨੌਕਰੀ ਲਈ ਜਿਸ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਕਦੇ ਅਰਜ਼ੀ ਹੀ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ।
- ਇੱਕ ਚੈੱਕ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਸਾਈਨਿੰਗ ਬੋਨਸ, ਪੇਸ਼ਗੀ ਰਕਮ (advance payment), ਜਾਂ "ਮਿਸਟਰੀ ਸ਼ੌਪਰ" (mystery shopper, ਗਾਹਕ ਬਣ ਕੇ ਦੁਕਾਨਾਂ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰਨ ਵਾਲਾ) ਦੇ ਕੰਮ ਦੇ ਪੈਸੇ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
- ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਚੈੱਕ ਆਪਣੇ ਬੈਂਕ ਅਕਾਊਂਟ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
- ਤੁਹਾਨੂੰ ਪੈਸਿਆਂ ਦਾ ਕੁਝ ਹਿੱਸਾ ਅੱਗੇ ਭੇਜਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਮਿਸਾਲ ਵਜੋਂ ਕਿਸੇ "ਗ੍ਰਾਫ਼ਿਕਸ ਕੰਪਨੀ" ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ "ਸਪਲਾਇਰ" ਨੂੰ, ਜਾਂ ਵਾਪਸ ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹਨਾਂ ਨੇ "ਵੱਧ ਪੈਸੇ ਭੇਜ ਦਿੱਤੇ" (overpaid)। ਉਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮਨੀ ਟ੍ਰਾਂਸਫ਼ਰ ਸਰਵਿਸ, ਗਿਫ਼ਟ ਕਾਰਡ, ਜਾਂ ਕ੍ਰਿਪਟੋਕਰੰਸੀ (cryptocurrency) ਵਰਤਣ ਲਈ ਕਹਿ ਸਕਦੇ ਹਨ।
- ਚੈੱਕ ਬਾਊਂਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਜਾਅਲੀ ਸੀ। ਤੁਹਾਡਾ ਬੈਂਕ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕੀਤੀ ਰਕਮ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਜੋ ਪੈਸੇ ਤੁਸੀਂ ਭੇਜੇ ਸਨ ਉਹ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਡੁੱਬ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
Competition Bureau (ਕੈਨੇਡਾ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਕੰਪੀਟੀਸ਼ਨ ਬਿਊਰੋ) ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੋਈ ਵੀ ਅਸਲੀ ਕਾਰੋਬਾਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਚੈੱਕ ਭੇਜ ਕੇ ਫਿਰ ਉਸਦਾ ਕੁਝ ਹਿੱਸਾ ਵਾਪਸ ਟ੍ਰਾਂਸਫ਼ਰ ਕਰਨ ਲਈ ਨਹੀਂ ਕਹੇਗਾ। ਬਿਊਰੋ ਇਹ ਵੀ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਜਾਅਲੀ ਚੈੱਕ ਕੈਸ਼ ਕਰਵਾਉਂਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਡਾ ਬੈਂਕ ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਪੈਸੇ ਵਾਪਸ ਭਰਵਾ ਸਕਦਾ ਹੈ (Competition Bureau Canada)।
Canadian Anti-Fraud Centre (CAFC, ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਧੋਖਾਧੜੀ-ਰੋਕੂ ਕੇਂਦਰ) ਇਸਦੇ ਕਈ ਰੂਪ ਦੱਸਦਾ ਹੈ (CAFC):
- ਮਿਸਟਰੀ ਸ਼ੌਪਰ: ਤੁਹਾਨੂੰ ਮਿਸਟਰੀ ਸ਼ੌਪਰ ਵਜੋਂ "ਚੁਣਿਆ" ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਚੈੱਕ ਭੇਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਇਸਨੂੰ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਵਾਉਂਦੇ ਹੋ, ਫਿਰ ਪੈਸਿਆਂ ਦਾ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਦੱਸੇ ਬੈਂਕ ਅਕਾਊਂਟ ਵਿੱਚ ਟ੍ਰਾਂਸਫ਼ਰ ਕਰਦੇ ਹੋ। ਤੁਹਾਨੂੰ ਗਿਫ਼ਟ ਕਾਰਡ ਖ਼ਰੀਦ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨੰਬਰ ਭੇਜਣ ਲਈ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
- ਕਾਰ 'ਤੇ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ (car wrapping): ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਪਣੀ ਕਾਰ 'ਤੇ ਕਿਸੇ ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਲੋਗੋ ਲਾਉਣ ਲਈ ਹਫ਼ਤੇ ਦੇ $300 ਤੋਂ $500 ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਚੈੱਕ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਸ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੂੰ ਫ਼ੀਸਾਂ ਦੇਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
- ਚੈੱਕ ਕੈਸ਼ ਕਰਵਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ: "ਮਾਲਕ" ਕੋਲ ਕੋਈ ਕਹਾਣੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਪ ਚੈੱਕ ਕੈਸ਼ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਕਰਵਾ ਸਕਦਾ।
ਪੈਸੇ ਅਸਲੀ ਕਿਉਂ ਲੱਗਦੇ ਹਨ
ਬੈਂਕ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪੈਸੇ ਵਰਤਣ ਦੇਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਚੈੱਕ ਕਲੀਅਰ ਹੋਣ ਦੀ ਉਡੀਕ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। Financial Consumer Agency of Canada (FCAC, ਕੈਨੇਡਾ ਦੀ ਵਿੱਤੀ ਖਪਤਕਾਰ ਏਜੰਸੀ) ਫ਼ੈਡਰਲ ਨਿਯਮਾਂ ਹੇਠ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ ਬੈਂਕਾਂ ਦੇ ਨਿਯਮ ਦੱਸਦੀ ਹੈ (FCAC):
- ਜਮ੍ਹਾਂ ਕੀਤੇ ਚੈੱਕ ਦੇ ਪਹਿਲੇ $100 ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਮਿਲਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ (ਜਾਂ ਅਗਲੇ ਕੰਮਕਾਜੀ ਦਿਨ, ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਬੈਂਕ ਦੇ ਕਾਊਂਟਰ 'ਤੇ ਟੈਲਰ (teller) ਕੋਲ ਜਮ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਕਰਵਾਇਆ)।
- ਬੈਂਕ ਬਾਕੀ ਰਕਮ 4 ਤੋਂ 8 ਕੰਮਕਾਜੀ ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਰੋਕ (hold) ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਰਕਮ ਅਤੇ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਵਾਉਣ ਦੇ ਤਰੀਕੇ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
- ਜੇ ਬੈਂਕ ਚੈੱਕ ਕਲੀਅਰ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪੈਸੇ ਵਰਤਣ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਕਰਜ਼ੇ ਵਾਂਗ ਹੈ। ਜੇ ਚੈੱਕ ਫ਼ੇਲ੍ਹ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪੈਸੇ ਵਾਪਸ ਕਰਨੇ ਪੈ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਤੁਹਾਡਾ ਅਕਾਊਂਟ ਓਵਰਡ੍ਰਾਫ਼ਟ (overdraft, ਖਾਤੇ ਵਿੱਚ ਪੈਸਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਖ਼ਰਚਾ) ਵਿੱਚ ਵੀ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
- ਰੋਕ ਦੀਆਂ ਆਮ ਹੱਦਾਂ 90 ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਘੱਟ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਅਕਾਊਂਟਾਂ 'ਤੇ, ਜਾਂ ਜਦੋਂ ਬੈਂਕ ਨੂੰ ਧੋਖਾਧੜੀ ਦਾ ਸ਼ੱਕ ਹੋਵੇ, ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ।
ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਯੂਨੀਅਨਾਂ (credit unions) ਆਪਣੇ ਨਿਯਮਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਚੱਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਸਬਕ ਹਰ ਥਾਂ ਇੱਕੋ ਹੈ: ਤੁਹਾਡੇ ਅਕਾਊਂਟ ਵਿੱਚ ਪੈਸੇ ਦਿਸਣ ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਚੈੱਕ ਅਸਲੀ ਹੈ।
"ਪੇਮੈਂਟ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ" ਅਤੇ ਮਨੀ ਮਿਊਲ ਵਾਲੀਆਂ ਨੌਕਰੀਆਂ
ਇਸ ਠੱਗੀ ਵਿੱਚ, ਨੌਕਰੀ ਦਾ ਨਾਮ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ: ਪੇਮੈਂਟ ਪ੍ਰੋਸੈਸਰ (payment processor), ਫ਼ਾਈਨੈਂਸ਼ੀਅਲ ਏਜੰਟ (financial agent), ਜਾਂ ਫ਼ਾਈਨੈਂਸ਼ੀਅਲ ਅਫ਼ਸਰ (financial officer)। ਤੁਹਾਡਾ ਕੰਮ ਹੈ ਆਪਣੇ ਬੈਂਕ ਅਕਾਊਂਟ ਵਿੱਚ ਪੈਸੇ ਲੈਣਾ, ਥੋੜ੍ਹੀ ਰਕਮ "ਤਨਖਾਹ" ਵਜੋਂ ਰੱਖਣਾ, ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਅੱਗੇ ਭੇਜਣਾ, ਅਕਸਰ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ (CAFC: ਮਨੀ ਮਿਊਲ ਬਾਰੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ)।
ਇਹ ਪੈਸਾ ਅਕਸਰ ਚੋਰੀ ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। CAFC ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਹੈਕ ਕੀਤੇ ਬੈਂਕ ਅਕਾਊਂਟਾਂ ਤੋਂ ਜਾਂ ਧੋਖਾਧੜੀ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋਏ ਦੂਜੇ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਆ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਕਈ ਵਾਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਪੈਸਾ Bitcoin (ਬਿਟਕੌਇਨ) ਵਜੋਂ ਅੱਗੇ ਭੇਜਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ (CAFC)।
ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚੋਰੀ ਦਾ ਪੈਸਾ ਇੱਧਰ-ਉੱਧਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਮਨੀ ਮਿਊਲ (money mule, ਯਾਨੀ ਠੱਗਾਂ ਦਾ ਪੈਸਾ ਅੱਗੇ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਵਾਲਾ) ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। CAFC ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਮਨੀ ਮਿਊਲ ਬਣਨ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਮਨੀ ਲਾਂਡਰਿੰਗ (money laundering, ਯਾਨੀ ਜੁਰਮ ਨਾਲ ਕਮਾਏ ਪੈਸੇ ਨੂੰ ਜਾਇਜ਼ ਕਮਾਈ ਵਾਂਗ ਦਿਖਾਉਣਾ) ਵਿੱਚ ਫਸ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੇ 'ਤੇ ਫ਼ੌਜਦਾਰੀ ਦੋਸ਼ (criminal charges) ਲੱਗ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਕੁਝ ਮਨੀ ਮਿਊਲਾਂ ਨੂੰ ਪਤਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਕਿ ਉਹ ਕਿਸੇ ਜੁਰਮ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹਨ।
ਕੋਈ ਵੀ ਅਸਲੀ ਮਾਲਕ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਕਹੇਗਾ ਕਿ ਉਸਦਾ ਪੈਸਾ ਲੈਣ ਅਤੇ ਅੱਗੇ ਭੇਜਣ ਲਈ ਆਪਣਾ ਨਿੱਜੀ ਬੈਂਕ ਅਕਾਊਂਟ ਵਰਤੋ।
ਇਹਨਾਂ ਠੱਗੀਆਂ ਵਿੱਚ ਫਸਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ
- ਤੁਸੀਂ ਬੈਂਕ ਦੇ ਕਰਜ਼ਦਾਰ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹੋ। ਜਦੋਂ ਜਾਅਲੀ ਚੈੱਕ ਬਾਊਂਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਬੈਂਕ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕੀਤੀ ਰਕਮ ਵਾਪਸ ਲੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਪੈਸੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਖ਼ਰਚ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂ ਭੇਜ ਦਿੱਤੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਹ ਵਾਪਸ ਭਰਨੇ ਪੈ ਸਕਦੇ ਹਨ।
- ਤੁਹਾਡੇ ਭੇਜੇ ਪੈਸੇ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਡੁੱਬ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। CAFC ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕ੍ਰਿਪਟੋਕਰੰਸੀ ਵਿੱਚ ਭੇਜੇ ਪੈਸੇ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਮੋੜੇ ਜਾ ਸਕਦੇ (CAFC)।
- ਤੁਹਾਡੇ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਫ਼ੌਜਦਾਰੀ ਜਾਂਚ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਅਪਰਾਧੀਆਂ ਲਈ ਪੈਸਾ ਇੱਧਰ-ਉੱਧਰ ਕੀਤਾ ਹੈ।
- ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਧੋਖਾਧੜੀ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡੇ ਪੈਸੇ ਗਏ ਹਨ, ਤਾਂ ਕੋਈ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰਕੇ ਕਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਫ਼ੀਸ ਲੈ ਕੇ ਤੁਹਾਡੇ ਪੈਸੇ ਵਾਪਸ ਦਿਵਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। CAFC ਇਸਨੂੰ ਰਿਕਵਰੀ ਫ਼੍ਰੌਡ (recovery fraud, ਪੈਸੇ ਵਾਪਸ ਦਿਵਾਉਣ ਦੇ ਨਾਮ 'ਤੇ ਧੋਖਾਧੜੀ) ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਤੁਹਾਡੇ ਗੁਆਚੇ ਪੈਸੇ ਵਾਪਸ ਦਿਵਾਉਣ ਲਈ ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਪੈਸੇ ਮੰਗਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਠੱਗੀ ਹੈ (CAFC)।
ਚੇਤਾਵਨੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ
- ਕੋਈ ਅਸਲੀ ਕੰਮ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਚੈੱਕ ਜਾਂ ਪੈਸੇ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
- ਰਕਮ ਵਾਅਦੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵਾਧੂ ਪੈਸੇ ਵਾਪਸ ਕਰਨ ਲਈ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।
- ਤੁਹਾਨੂੰ ਮਨੀ ਟ੍ਰਾਂਸਫ਼ਰ ਸਰਵਿਸ ਰਾਹੀਂ ਜਾਂ ਕ੍ਰਿਪਟੋਕਰੰਸੀ ਵਜੋਂ ਪੈਸੇ ਭੇਜਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
- ਨੌਕਰੀ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡਾ ਕੰਮ ਕਿਸੇ ਕੰਪਨੀ ਲਈ ਆਪਣੇ ਅਕਾਊਂਟ ਵਿੱਚ ਪੇਮੈਂਟਾਂ ਲੈਣਾ ਹੈ।
- ਬਹੁਤ ਥੋੜ੍ਹੇ ਕੰਮ ਲਈ ਤਨਖਾਹ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ।
ਕੀ ਕਰੀਏ
ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਚੈੱਕ ਅਜੇ ਜਮ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਕਰਵਾਇਆ: ਨਾ ਕਰਵਾਓ। "ਮਾਲਕ" ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿਓ। Competition Bureau ਦੀ ਸਲਾਹ ਸਿੱਧੀ ਹੈ: ਨੌਕਰੀ ਲਈ ਚੈੱਕ ਕੈਸ਼ ਕਰਵਾਉਣ ਲਈ ਸਹਿਮਤ ਨਾ ਹੋਵੋ।
ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਚੈੱਕ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਵਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ:
- ਕੋਈ ਪੈਸਾ ਨਾ ਭੇਜੋ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਤੁਹਾਡੇ 'ਤੇ ਦਬਾਅ ਪਾਉਣ।
- ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਆਪਣੇ ਬੈਂਕ ਨੂੰ ਫ਼ੋਨ ਕਰੋ। ਆਪਣੇ ਬੈਂਕ ਕਾਰਡ 'ਤੇ ਜਾਂ ਬੈਂਕ ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਤ ਵੈੱਬਸਾਈਟ 'ਤੇ ਦਿੱਤਾ ਫ਼ੋਨ ਨੰਬਰ ਵਰਤੋ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸੋ ਕਿ ਚੈੱਕ ਜਾਅਲੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
- ਸਭ ਕੁਝ ਸਾਂਭ ਕੇ ਰੱਖੋ: ਚੈੱਕ, ਲਿਫ਼ਾਫ਼ੇ, ਈਮੇਲਾਂ, ਟੈਕਸਟ ਮੈਸੇਜ, ਅਤੇ ਨੌਕਰੀ ਦਾ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ।
ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਪੈਸੇ ਭੇਜ ਦਿੱਤੇ ਹਨ, ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਲਈ ਪੈਸਾ ਇੱਧਰ-ਉੱਧਰ ਕੀਤਾ ਹੈ:
- ਰੁਕ ਜਾਓ। ਹੋਰ ਪੈਸਾ ਨਾ ਭੇਜੋ ਅਤੇ ਨਾ ਲਓ।
- ਆਪਣੇ ਬੈਂਕ ਨੂੰ ਫ਼ੋਨ ਕਰੋ।
- ਆਪਣੀ ਸਥਾਨਕ ਪੁਲਿਸ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰੋ। CAFC ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਠੱਗੀ ਦੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜਿੰਨੀ ਜਲਦੀ ਹੋ ਸਕੇ ਪੁਲਿਸ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ (CAFC)।
- CAFC ਨੂੰ ਰਿਪੋਰਟ ਕਰੋ, ਜਿਵੇਂ ਹੇਠਾਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸ਼ਰਮਿੰਦਗੀ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਣਾ ਆਮ ਗੱਲ ਹੈ। ਇਹ ਠੱਗੀਆਂ ਅਸਲੀ ਨੌਕਰੀਆਂ ਵਾਂਗ ਦਿਸਣ ਲਈ ਹੀ ਬਣਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਰਿਪੋਰਟ ਕਰਨ ਨਾਲ ਦੂਜੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਬਚਾਅ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਰਿਪੋਰਟ ਕਿੱਥੇ ਕਰੀਏ
- Canadian Anti-Fraud Centre: Report Cybercrime and Fraud (ਸਾਈਬਰ-ਅਪਰਾਧ ਅਤੇ ਧੋਖਾਧੜੀ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ) ਸਿਸਟਮ ਰਾਹੀਂ ਆਨਲਾਈਨ ਰਿਪੋਰਟ ਕਰੋ, ਜਾਂ 1-888-495-8501 (ਟੋਲ-ਫ੍ਰੀ) 'ਤੇ ਫ਼ੋਨ ਕਰੋ, ਸੋਮਵਾਰ ਤੋਂ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ, ਸਵੇਰੇ 10 ਵਜੇ ਤੋਂ ਸ਼ਾਮ 4:45 ਵਜੇ ਤੱਕ, ਈਸਟਰਨ ਸਮਾਂ। ਤੁਸੀਂ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਦੱਸੇ ਬਿਨਾਂ ਵੀ ਰਿਪੋਰਟ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ (CAFC)। CAFC ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਰਿਪੋਰਟ ਕਰੋ, ਭਾਵੇਂ ਤੁਹਾਡੇ ਪੈਸੇ ਨਾ ਵੀ ਗਏ ਹੋਣ।
- ਤੁਹਾਡੀ ਸਥਾਨਕ ਪੁਲਿਸ, ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਠੱਗੀ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋਏ ਹੋ।
- ਉਹ ਜੌਬ ਸਾਈਟ ਜਿੱਥੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਮਿਲਿਆ ਸੀ।
ਅਗਲੇ ਕਦਮ
- ਚੇਤਾਵਨੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ ਜਾਣੋ: ਪਹਿਲੀ ਨੌਕਰੀ ਲੱਭਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਨੌਕਰੀ ਦੀਆਂ ਠੱਗੀਆਂ
- ਅਰਜ਼ੀ ਦੇਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਚੈੱਕ ਕਰੋ: ਨੌਕਰੀ ਦਾ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ਅਸਲੀ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ, ਕਿਵੇਂ ਚੈੱਕ ਕਰੀਏ
- ਟੈਕਸਟ ਰਾਹੀਂ ਨੌਕਰੀ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਆਈ ਹੈ? ਪੜ੍ਹੋ ਟੈਕਸਟ ਅਤੇ WhatsApp ਰਾਹੀਂ ਨੌਕਰੀ ਦੀਆਂ ਠੱਗੀਆਂ
- ਬੈਂਕਿੰਗ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੋ: ਨਵੇਂ ਆਏ ਵਿਅਕਤੀ ਵਜੋਂ ਬੈਂਕ ਅਕਾਊਂਟ ਖੋਲ੍ਹਣਾ
- ਮੈਟਰੋ ਵੈਨਕੂਵਰ ਅਤੇ ਗ੍ਰੇਟਰ ਟੋਰਾਂਟੋ ਏਰੀਆ ਵਿੱਚ ਅਸਲੀ ਐਂਟਰੀ-ਲੈਵਲ ਨੌਕਰੀਆਂ ਦੇਖੋ
ਸਰੋਤ
ਨਿਯਮ ਅਤੇ ਤਨਖ਼ਾਹਾਂ ਬਦਲਦੀਆਂ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਉਹ ਸਰਕਾਰੀ ਸਰੋਤ ਹਨ ਜੋ ਅਸੀਂ ਜਾਂਚੇ ਹਨ (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ)।
- Canadian Anti-Fraud Centre: Job scams
- Canadian Anti-Fraud Centre: Money mule awareness
- Canadian Anti-Fraud Centre: Impersonation and recovery fraud
- Canadian Anti-Fraud Centre: Report fraud and cybercrime
- Report Cybercrime and Fraud
- Competition Bureau Canada: Job and employment scams
- Financial Consumer Agency of Canada: Cashing a cheque